මීට දශක කිහිපයකට පෙර හෘදයාබාධයක් යනු වයස්ගත පුද්ගලයින්ට පමණක් සීමා වූ රෝගී තත්ත්වයකි. නමුත් අද වන විට වයස අවුරුදු 25, 30 හෝ 35 වැනි තරුණ වයස්වල පසුවන ශ්රී ලාංකිකයින් හදිසි හෘදයාබාධවලින් මියයන පුවත් අපට නිතර අසන්නට ලැබේ. මෙය හුදෙක් අවාසනාවන්ත සිදුවීමක් නොව, අපේ රටේ තරුණ පරපුරේ ජීවන රටාවේ ඇති භයානක වෙනස්කම්වල ප්රතිඵලයකි.
මේ සඳහා බලපාන ප්රධාන ශ්රී ලාංකික හැසිරීම් සහ පුරුදු කිහිපයක් පහතින් විමසා බලමු.
1. "ෂෝට් ඊට්ස්" සහ ක්ෂණික ආහාර සංස්කෘතිය (Fast Food Culture)
ශ්රී ලංකාවේ බොහෝ තරුණ පිරිසගේ ප්රධාන ආහාර වේලක් බවට පත්ව ඇත්තේ පේස්ට්රි, රෝල්ස්, පැටිස් සහ කොත්තු වැනි ආහාරයි.
* ගැටලුව: මෙම ආහාර සෑදීමට බොහෝ විට යොදා ගන්නේ නැවත නැවත රත් කරන ලද තෙල් (Reused Oil) සහ පාන් පිටියි. මේවායේ අඩංගු ට්රාන්ස් ෆැට් (Trans Fats) හදවතේ රුධිර නාල අවහිර වීමට ප්රධානම හේතුවකි.
* පුරුද්ද: කාර්යබහුල බව නිසා උදේට හෝ දවල්ට "ෂෝට් ඊට්ස්" එකකින් බඩ පුරවා ගැනීමට බොහෝ දෙනා පුරුදු වී සිටිති.
2. පැණි රස සහ "මිල්ක් ටී" (Sugar Addiction)
අපේ රටේ දවසකට කෝප්ප 3-4ක් තේ පානය කිරීම සාමාන්ය දෙයකි. නමුත් මෙහි ඇති භයානක පැත්ත නම් ඒ සඳහා යොදා ගන්නා සීනි ප්රමාණයයි.
* ගැටලුව: ශ්රී ලාංකිකයින් බොහෝ දෙනෙකුට සීනි තේ හැඳි 2-3ක් නොමැතිව තේ පානය කළ නොහැක. අධික සීනි භාවිතය ඉන්සියුලින් ප්රතිරෝධයට (Insulin Resistance) හේතු වන අතර, එය දියවැඩියාවටත් පසුව හෘද රෝගවලටත් මග පාදයි.
3. රාත්රී ආහාර රටාව (Late Night Dinners)
ශ්රී ලාංකිකයින් අතර පවතින තවත් නරක පුරුද්දක් වන්නේ රාත්රී 9 හෝ 10න් පසු බර ආහාර වේලක් ගැනීමයි.
* ගැටලුව: රයිස් ඇන්ඩ් කරි, ෆ්රයිඩ් රයිස් හෝ කොත්තු වැනි තෙල් සහ පිෂ්ඨය අධික ආහාර රාත්රී නින්දට ආසන්නව ගැනීමෙන් ඒවා ශරීරයේ මේදය ලෙස තැන්පත් වේ. මෙය රුධිර නාල සිහින් වීමට (Atherosclerosis) හේතු වේ.
4. ව්යායාම මද බව සහ "Digital" ජීවිතය
අද බොහෝ තරුණයින් නිරත වන්නේ පරිගණක ආශ්රිත රැකියා (IT jobs) හෝ කාර්යාලීය රැකියාවලයි.
* හැසිරීම: දවසට පැය 8-10ක් එකම තැන වාඩි වී සිටීමත්, විවේක වෙලාවේදීත් ජංගම දුරකථනය (Mobile Phone) භාවිතා කරමින් එකම ඉරියව්වක සිටීමත් සුලභ දසුනකි.
* ශාරීරික ක්රියාකාරකම් අඩුවීම නිසා රුධිර සංසරණය මන්දගාමී වී හදවතේ ක්රියාකාරීත්වයට බාධා ඇති වේ.
5. මානසික ආතතිය සහ ආර්ථික පීඩනය (Stress & Anxiety)
වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය, රැකියා ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ ගැටළු සහ තරඟකාරී අධ්යාපන රටාව නිසා තරුණ පිරිස දැඩි මානසික පීඩනයකින් පෙළේ.
* නිරන්තරයෙන් පවතින ආතතිය (Chronic Stress) නිසා ශරීරයේ "කෝටිසෝල්" (Cortisol) හෝමෝනය ඉහළ යන අතර, එය රුධිර පීඩනය වැඩි කිරීමටත් හෘද ස්පන්දනය අක්රමවත් කිරීමටත් හේතු වේ.
6. දුම්පානය සහ මත්පැන්
තරුණ පිරිස අතර දුම්පානය (Vaping ඇතුළුව) සහ මත්පැන් භාවිතය ඉහළ යාම හෘදයාබාධ ඇතිවීමේ අවදානම දෙගුණ කරයි. විශේෂයෙන් ව්යායාම නොකර මත්පැන් සහ තෙල් අධික "බයිට්" (Bites) වර්ග ගැනීම ඉතා භයානක සංයෝජනයකි.
තරුණයින් සැලකිලිමත් විය යුතු අනතුරු ඇඟවීමේ සලකුණු
බොහෝ තරුණයින්ට හෘදයාබාධයක ලක්ෂණ පහළ වූ විට ඔවුන් සිතන්නේ එය "ගැස්ට්රයිටිස්" (Gastritis) හෝ සාමාන්ය මහන්සියක් කියාය. පහත ලක්ෂණ ගැන අවධානය යොමු කරන්න:
* පපුවේ මැද හෝ වම් පැත්තේ ඇතිවන තද වේදනාව හෝ තෙරපුම.
* වම් අත, බෙල්ල හෝ හක්ක ප්රදේශයට විහිදෙන වේදනාව.
* අසාමාන්ය ලෙස දහඩිය දැමීම.
* හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව.
කළ යුත්තේ කුමක්ද?
* වයස 25-30 පසු වූ වහාම: රුධිරයේ සීනි (Sugar), කොලෙස්ටරෝල් (Lipid Profile) සහ රුධිර පීඩනය වසරකට වරක්වත් පරීක්ෂා කරගන්න.
* ආහාර පාලනය: පිටි කෑම සහ සීනි අඩු කරන්න. ගෙදර හැදූ බත් සහ එළවළු වලට මුල්තැන දෙන්න.
* නින්ද සහ ව්යායාම: දිනකට පැය 7කවත් නින්දක් ලබාගන්න. සතියකට අවම වශයෙන් මිනිත්තු 150ක් වත් ඇවිදීම හෝ ව්යායාම කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
අවසාන වශයෙන්:
හෘද රෝග යනු දැන් "වයසට යන විට" හැදෙන ලෙඩක් නොවේ. ඔබේ ජීවන රටාවේ කුඩා වෙනසක් ඔබේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට ඉවහල් විය හැක.
(සැලකිය යුතුයි: මෙම ලිපිය දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණි. ඔබට යම් රෝගී තත්ත්වයක් ඇත්නම් වහාම වෛද්ය උපදෙස් ලබාගන්න.)