❄️ ඇන්ටාක්ටිකාවේ අයිස් යට සැඟවුණු "අතීත ලෝකය": විද්යාඥයන් මවිත කළ නවතම සොයාගැනීම
ඇන්ටාක්ටිකාව යනු හිමෙන් වැසුණු දැවැන්ත කාන්තාරයක් පමණක් යැයි ඔබ සිතුවා නම්, එම සිතුවිල්ල වෙනස් කරගැනීමට කාලය පැමිණ ඇත. නැගෙනහිර ඇන්ටාක්ටිකාවේ දැවැන්ත අයිස් තට්ටුවට කිලෝමීටර ගණනාවක් පහළින්, වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ ලෝකයෙන් සැඟවී තිබූ දැවැන්ත භූමියක් (Hidden Landscape) විද්යාඥයන් විසින් සොයාගෙන ඇත.
මෙය හුදෙක් ගල් පර්වත කිහිපයක් නොව, ගංගා නිම්න, කඳු වැටි සහ තැනිතලා බිම්වලින් සැදුම්ලත්, වරෙක ජීවයෙන් පිරී තිබුණු සැබෑ භූමියකි.
🔍 සොයාගැනීම සිදු වූයේ කෙසේද?
මෙම භූමිය පියවි ඇසට දැකගත නොහැකි ලෙස අයිස් තට්ටුවට යට වී ඇත. එංගලන්තයේ ඩර්හැම් (Durham) සහ නිව්කාසල් (Newcastle) විශ්ව විද්යාලවල පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් මෙම සොයාගැනීම සිදු කළේ චන්ද්රිකා තාක්ෂණය සහ රේඩාර් තරංග (Radio-echo sounding) භාවිතා කරමිනි.
* චන්ද්රිකා දත්ත: අයිස් තට්ටුවේ මතුපිට ඇති සියුම් උස් පහත් වීම් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් අයිස් යට ඇති භූමියේ හැඩය ගැන ඉඟියක් ලබා ගැනීමට හැකි විය.
* රේඩාර් තාක්ෂණය: ගුවන් යානා මගින් අයිස් තට්ටුව හරහා ගමන් කළ හැකි රේඩාර් තරංග යවා, ඒවා ආපසු පැමිණෙන ආකාරය විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අයිස් යට ඇති භූමියේ ත්රිමාණ සිතියමක් නිර්මාණය කර ඇත.
🏞️ මොකක්ද මේ "සැඟවුණු ලෝකය"?
මෙම භූමිය වර්ග කිලෝමීටර් 32,000ක් පමණ විශාලය (එය බෙල්ජියම වැනි රටක විශාලත්වයට සමාන වේ). මෙහි ප්රධාන ලක්ෂණ කිහිපයකි:
* ගංගා නිම්න: අයිස් තට්ටුව නිර්මාණය වීමට පෙර ගලා ගිය ගංගා මගින් නිර්මාණය වූ ගැඹුරු නිම්න මෙහි දක්නට ලැබේ.
* කඳු සහ කඳු වැටි: උස් කඳු මුදුන් සහ කඳු වැටි තවමත් සුරැකිව පවතී.
* වසර මිලියන 34ක් පැරණි අතීතයක්: විද්යාඥයන් විශ්වාස කරන ආකාරයට, මෙම භූමිය අයිස්වලින් වැසී ගොස් ඇත්තේ මීට වසර මිලියන 34කට පමණ පෙරය. එනම්, අද අප දකින මෙම භූමිය ඩයිනෝසෝරයන් වඳ වී ගිය කාලයට පසු යුගයක පැවති පෘථිවියේ ස්වභාවය පෙන්නුම් කරන "කාල කැප්සියුලයක්" (Time Capsule) වැනිය.
🌍 මෙය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
මෙම සොයාගැනීම හුදෙක් පුරාවිද්යාත්මක කුතුහලයක් පමණක් නොවේ. එය අනාගත පෘථිවිය ගැන අනාවැකි පළ කිරීමට ඉතා වැදගත් වේ.
* දේශගුණික විපර්යාස: පෘථිවිය උණුසුම් වීමත් සමඟ ඇන්ටාක්ටික් අයිස් තට්ටුව දිය වී ගියහොත් මුහුදු මට්ටම ඉහළ යන්නේ කෙසේද යන්න තේරුම් ගැනීමට මෙම අයිස් යට ඇති භූමියේ හැඩය දැනගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
* අයිස් තට්ටුවේ ස්ථායීතාව: මෙම භූමිය වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ නොවෙනස්ව පැවතීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, අතීතයේ පෘථිවිය උණුසුම් වූ කාලවලදී පවා මෙම නැගෙනහිර ඇන්ටාක්ටික් අයිස් තට්ටුව දිය නොවී ස්ථායීව පැවති බවයි. එය අනාගතය ගැන යම් බලාපොරොත්තුවක් ඇති කරයි.
💡 සාරාංශය
මෙම සොයාගැනීම අපට මතක් කර දෙන්නේ පෘථිවිය සතුව තවමත් අප නොදුටු රහස් කොපමණ තිබේද යන්නයි. අඩි දහස් ගණනක් ඝන අයිස් තට්ටුවක් යට, කාලය විසින් ගල් කර දමන ලද මෙම ගංගා සහ නිම්න, පෘථිවියේ ඉතිහාසය ගැන අපූරු කතාවක් අපට කියා දෙයි.