අයිස් තට්ටුවට යටින් සැඟවුණු ලෝක බලයේ යතුර: ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ග්රීන්ලන්තය ගැන සිහින දකින්නේ ඇයි?
සාමාන්යයෙන් කෙනෙකුට යම් භෞතික වස්තුවක් අයිති කර ගැනීමට ආශාවක් ඇති වීම සාමාන්ය දෙයකි. එහෙත් මුළු රටක්ම, එසේත් නැතිනම් ලෝකයේ විශාලතම දූපතම මිලදී ගැනීමට රාජ්ය නායකයෙකුට අවශ්ය වුවහොත්? ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ ග්රීන්ලන්තය අත්පත් කර ගැනීමේ සිහිනය පිටුපස ඇති රහස හුදෙක් ඉඩම් කෑදරකමක් පමණක් නොව, එය අනාගත ලෝක බලය තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකයකි.
අයිස් රාජධානියේ භූගෝලීය අභිරහස
උතුරු ඇමරිකානු මහද්වීපයට අයත් වුවද, පසුගිය වසර දහසකට වැඩි කාලයක් දේශපාලනිකව සහ සංස්කෘතිකව යුරෝපය හා බැඳී පවතින ග්රීන්ලන්තය, සැබවින්ම පෘථිවියේ ඇති අයිස් රාජධානියකි. වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 2.16ක් පුරා විහිදෙන මෙම දැවැන්ත භූමියෙන් 80%ක්ම වැසී ඇත්තේ කිලෝමීටර් 3ක් පමණ ඝනකම අයිස් තට්ටුවකිනි. විද්යාඥයින් පවසන ආකාරයට මෙම අයිස් තට්ටුව සම්පූර්ණයෙන්ම දියවී ගියහොත් ලෝක සාගර මට්ටම අඩි 20කින් (මීටර් 7කින්) ඉහළ යනු ඇත. එහෙත් ට්රම්ප්ගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ මෙම අයිස් තට්ටුවට යටින් ඇති සැඟවුණු සම්පත් වෙතයි.
ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ "Greenland Purchase" සිහිනය
2019 වසරේදී මුලින්ම ඉදිරිපත් වූ ග්රීන්ලන්තය මිලදී ගැනීමේ යෝජනාව, හුදෙක් දේපළ වෙළඳාම් ගනුදෙනුවකට වඩා ජාතික ආරක්ෂක උපාය මාර්ගයක් ලෙස ඇමරිකාව දකියි. ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ඇමරිකානු පාලනාධිකාරිය විශ්වාස කරන්නේ ග්රීන්ලන්තය ඇමරිකාවේ ආරක්ෂාවට අත්යවශ්ය අංගයක් (Absolute Necessity) බවයි. රුසියාව සහ චීනය ආක්ටික් කලාපය තුළ තම බලය ව්යාප්ත කරන මොහොතක, උපාය මාර්ගිකව වැදගත් වන මෙම දූපතේ පාලනය තමන් සතු කර ගැනීම ඇමරිකාවේ අරමුණයි.
අනාගත තාක්ෂණයේ ඉන්ධන: දුර්ලභ ඛනිජ සම්පත්
ග්රීන්ලන්තය අත්පත් කර ගැනීමට ප්රධානතම හේතුවක් වන්නේ එහි අයිස් යට සැඟවී ඇති මිල කළ නොහැකි ඛනිජ සම්පත්ය.
* දුර්ලභ පාංශු මූලද්රව්ය (Rare Earth Elements): ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන, විද්යුත් වාහන බැටරි සහ නවීන යුධ අවි නිෂ්පාදනයට අත්යවශ්ය වන මෙම මූලද්රව්ය ග්රීන්ලන්තයේ බහුලව ඇත.
* චීනයේ ඒකාධිකාරිය බිඳ දැමීම: දැනට ලෝකයේ මෙම ඛනිජ සැපයුමෙන් 90%ක්ම පාලනය කරන්නේ චීනයයි. ග්රීන්ලන්තය සතු කර ගැනීමෙන් ඇමරිකාවට චීනයේ මෙම ආධිපත්යයට අභියෝග කළ හැකිය.
උපාය මාර්ගික යුධ කේන්ද්රස්ථානය
ග්රීන්ලන්තයේ පිහිටි පිටුෆික් (Pituffik) ගුවන් කඳවුර ඇමරිකාවට අයත් උතුරු දෙසින්ම පිහිටි යුධ මධ්යස්ථානයයි. එය ඇමරිකාවට එල්ල විය හැකි මිසයිල ප්රහාර කල් තියා හඳුනා ගැනීමටත්, අභ්යවකාශ නිරීක්ෂණයටත් අතිශය වැදගත් වේ. ග්රීන්ලන්තය ඇමරිකානු ප්රාන්තයක් බවට පත්වුවහොත් මුළු ආක්ටික් කලාපයම තම පාලනයට නතු කර ගැනීමට ඔවුන්ට හැකි වනු ඇත.
ග්රීන්ලන්තය ගැන ඔබ නොදත් විශ්මිත කරුණු
මෙම දේශපාලන පොරබැදීමට අමතරව, ග්රීන්ලන්තය සතුව අපූරු ඉතිහාසයක් සහ ලක්ෂණ පවතී:
* ලෝකයේ විශාලතම දූපත: ඕස්ට්රේලියාව මහද්වීපයක් ලෙස සැලකෙන බැවින්, ලොව විශාලතම දූපත වන්නේ ග්රීන්ලන්තයයි.
* ඉතිහාසයේ ලොකුම අලෙවි ප්රචාරණය: ක්රි.ව. 982 දී පමණ මෙහි පැමිණි වයිකින් ජාතික 'එරික් ද රෙඩ්', අයිස් පිරුණු මෙම දේශයට "ග්රීන්ලන්තය" (හරිත දේශය) ලෙස නම් තැබුවේ මිනිසුන්ව එහි පදිංචියට ගෙන්වා ගැනීමේ උපක්රමයක් ලෙස බව පැවසේ.
* අඩුම ජනගහන ඝනත්වය: වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන ගණනක භූමියක ජීවත් වන්නේ 56,000ක් වැනි සුළු පිරිසකි.
* සංචාරක පාරාදීසයක්: මධ්යම රාත්රියේ පායන හිරු (Midnight Sun) සහ උත්තරාලෝකය (Northern Lights) නැරඹීමට මෙය කදිම තෝතැන්නකි.
අනාගතය කුමක් වෙයිද?
දේශගුණික විපර්යාස නිසා ආක්ටික් අයිස් දියවීමත් සමඟ නව නාවික මාර්ග විවෘත වෙමින් පවතී. මෙය ආසියාව සහ යුරෝපය අතර ගමන් කාලය සති කිහිපයකින් අඩු කරනු ඇත. හෙට දවසේ ලෝක බලය තීරණය වන්නේ මෙම හිම දූපතේ සිදුවන වෙනස්කම් මත බව නොඅනුමානය. ඩෙන්මාර්කය ග්රීන්ලන්තය විකිණීම ප්රතික්ෂේප කළද, ලෝක බලවතුන්ගේ ඇස මෙම අයිස් රාජධානිය වෙත යොමුවී ඇත්තේ එය හුදෙක් දූපතක් නොව, අනාගත ලෝකයේ බල කේන්ද්රස්ථානයක් විය හැකි බැවිනි.
