පිටකොටුව බස් නැවතුමේ සහ දුම්රිය තුළ විකුණන "වතුර බෝතලය" ඔබේ ජීවිතයට තර්ජනයක්ද?
දිගු ගමනක් යන අතරතුර, පිටකොටුව ප්රධාන බස් නැවතුම්පොළේදී හෝ දුම්රිය මැදිරිය තුළදී ඔබ වෙත පැමිණෙන වෙළෙන්දෙකුගෙන් පානීය ජල බෝතලයක් මිලදී ගැනීම සාමාන්ය සිදුවීමකි. නමුත් මෙම "ඇවිදින වෙළෙන්දන්" (Walking Sellers) හරහා අලෙවි වන ජල බෝතල්වලින් විශාල ප්රමාණයක් නැවත පුරවන ලද, අනාරක්ෂිත ජලය බවට දැන් තහවුරු වී ඇත.
මෙය හුදෙක් වෙළඳ වංචාවක් නොව, පොදු ප්රවාහනය භාවිතා කරන අහිංසක ජනතාව ඉලක්ක කරගත් සෞඛ්යමය අපරාධයකි.
බෙදාහැරීමේ ජාලය ක්රියාත්මක වන ආකාරය
මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන් (PHI) පෙන්වා දෙන පරිදි, ස්ථිර වෙළඳසැලක් නොමැති ජංගම වෙළෙන්දන් හරහා මෙම ජාවාරම පහසුවෙන් ක්රියාත්මක වේ:
* පිටකොටුව සහ ප්රධාන බස් නැවතුම්: කොළඹ කොටුව සහ පිටකොටුව ප්රධාන බස් නැවතුම්පොළවල් ආශ්රිතව ගැවසෙන ඇතැම් ජංගම වෙළෙන්දන් මෙම බාල වර්ගයේ බෝතල් අඩු මිලට ලබාගෙන මගීන්ට අලෙවි කරයි.
* දුම්රිය සහ බස් රථ තුළ: තදබදය වැඩි වේලාවන්හිදී බස් රථ සහ දුම්රිය තුළට පැමිණෙන වෙළෙන්දන් මෙම බෝතල් අලෙවි කරන අතර, ඔවුන් නීතියේ ඇසට හසු කර ගැනීම අපහසු වී ඇත.
සැඟවුණු අනතුර: විද්යාත්මක පසුබිම
මෙම ජල බෝතල් පරීක්ෂාවට ලක් කිරීමේදී භයානක කරුණු රැසක් අනාවරණය විය:
* මාරාන්තික බැක්ටීරියා: විධිමත් පිරිපහදු කිරීමක් නොමැතිව නළ ජලය පිරවීම නිසා ඊ-කෝලයි (E. coli) සහ මළ ද්රව්ය ආශ්රිත බැක්ටීරියා (Fecal Coliform) මෙම ජලයේ අඩංගු විය හැක.
* ලෙප්ටොස්පයිරෝසිස් අවදානම: අපිරිසිදු ගබඩා තුළ මීයන් ගැවසීම හේතුවෙන් බෝතල් මතුපිට මී මුත්රා තැවරී තිබිය හැකි අතර, බෝතලය කට තබා බීමේදී මී උණ වැළඳීමේ අවදානමක් පවතී.
* පිළිකා කාරක: අව්වට නිරාවරණය වෙමින් ප්ලාස්ටික් බෝතල් නැවත නැවත භාවිතා කිරීම (Reusing) තුළින් මයික්රෝ ප්ලාස්ටික් සහ රසායනික ද්රව්ය ජලයට මුසු වේ.
නීතිමය තත්ත්වය සහ SLS ප්රමිතිය
ශ්රී ලංකාවේ ආහාර පනතට අනුව පානීය ජලය අලෙවි කිරීම දැඩි නීතිවලට යටත් වේ:
* SLS සහතිකය: සෑම බෝතලයකම SLS 894 (පානීය ජලය) හෝ SLS 1038 (ඛනිජ ජලය) සහතිකය සඳහන් විය යුතුය. නමුත් ව්යාජ ජාවාරම්කරුවන් ව්යාජ ලේබල් මුද්රණය කර භාවිතා කරයි.
* PHI වැටලීම්: ස්ථිර ලිපිනයක් හෝ ලියාපදිංචියක් නොමැතිව බස් රථ සහ දුම්රිය තුළ මෙම බෝතල් විකිණීම නීති විරෝධී ක්රියාවකි.
මගීන්ගේ වගකීම
බස් රථයකදී හෝ දුම්රියකදී වතුර බෝතලයක් මිලදී ගැනීමේදී පහත කරුණු ගැන දැඩිව සැලකිලිමත් වන්න:
* සීල් (Seal) එක පරීක්ෂා කරන්න: මූඩිය කරකවන විට බෝතලයේ ප්ලාස්ටික් වළල්ලෙන් (Safety Ring) වෙන්වෙන "Click" ශබ්දය ඇසෙන්නේ නැත්නම්, හෝ මූඩිය ලිහිල්ව තිබේ නම් එය මිලදී නොගන්න.
* ලේබලය: ලේබලය පරණ පාට හෝ අවපැහැ ගැන්වී ඇත්නම් එය ප්රතිචක්රීකරණය කළ බෝතලයක් විය හැක.
* පසුවිපරම: වතුර බී අවසන් වූ පසු බෝතලය නැවත කිසිවෙකුට භාවිතා කළ නොහැකි ලෙස තලා (Crush) කසළ බඳුනට දමන්න.
පොදු ප්රවාහනය භාවිතා කරන ඔබේ හිතවතුන් දැනුවත් කිරීම සඳහා මෙය බෙදා හරින්න.
