ලබුබූ (Labubu) උන්මාදය පිටුපස ඇති අඳුරු සෙවණැල්ල: සෙල්ලම් බඩු නිෂ්පාදනයේදී කම්කරු නීති උල්ලංඝනය වූ බවට බරපතල චෝදනා
දිනය: 2026 ජනවාරි 15
වාර්තාකරණය: ජාත්යන්තර වෙළෙඳ කටයුතු පිළිබඳ බීබීසී වාර්තාකරු
ලොව පුරා අතිශය ජනප්රියත්වයට පත්, 2026 වසරේදීත් ඉහළම ඉල්ලුමක් පවතිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙන 'ලබුබූ' (Labubu) සෙල්ලම් බඩු නිෂ්පාදන දාමය තුළ බරපතල ලෙස කම්කරු අයිතීන් උල්ලංඝනය වන බවට ජාත්යන්තර කම්කරු අයිතිවාසිකම් සංවිධානයක් අනාවරණය කර සිටී.
චීන සෙල්ලම් බඩු දැවැන්තයෙකු වන 'පොප් මාර්ට්' (Pop Mart) සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන මෙම සෙල්ලම් බඩු සැපයුම් දාමය සම්බන්ධයෙන් නිව්යෝර්ක් නුවර මූලස්ථානය කරගත් රාජ්ය නොවන සංවිධානයක් වන 'චයිනා ලේබර් වොච්' (China Labor Watch) විසින් විශේෂ විමර්ශනයක් සිදු කර තිබේ.
හිස් කොන්ත්රාත්තු සහ ළමා ශ්රමික ගැටලු
ගාඩියන් (The Guardian) පුවත්පත උපුටා දක්වමින් මෙම සංවිධානය පවසන්නේ, පොප් මාර්ට් සැපයුම්කරුවන් විසින් කම්කරුවන් සූරාකෑමට ලක්කරන ආකාරයේ සාක්ෂි සොයාගෙන ඇති බවයි. බීබීසී වෙත ලැබී ඇති තොරතුරු අනුව එම ප්රධාන චෝදනා පහත පරිදි වේ:
* බලහත්කාරී ගිවිසුම්: කම්කරුවන්ට හිස් සේවා කොන්ත්රාත්තු (Blank Contracts) සඳහා අත්සන් කිරීමට බල කිරීම.
* අනාරක්ෂිත තරුණ ශ්රමය: වයස අවුරුදු 16 සහ 17 වයස් කාණ්ඩවල පසුවන තරුණ සේවකයින් සේවයේ යොදවා ගැනීමේදී, චීන කම්කරු නීතිය මගින් අනිවාර්ය කර ඇති විශේෂ ආරක්ෂණ විධිවිධාන අනුගමනය නොකිරීම.
* ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු: සේවකයින්ට ප්රමාණවත් සෞඛ්ය සහ ආරක්ෂක පුහුණුවක් ලබා නොදීම.
දැවැන්ත ලාභය සහ සේවක පීඩනය
මෙම චෝදනා එල්ල වී ඇත්තේ පොප් මාර්ට් සමාගම මූල්යමය වශයෙන් අති සාර්ථක ගමනක් යමින් සිටින මොහොතකයි. සමාගමේ දත්තවලට අනුව 2025 වසරේ මුල් භාගයේදී පමණක් ලබුබූ ඇතුළු නිෂ්පාදන අලෙවියෙන් යුවාන් බිලියන 4.8ක (දළ වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 670ක පමණ) විකුණුම් වාර්තා කර ඇත.
පොප් මාර්ට් සමාගමේ ප්රධාන විධායක නිලධාරියාගේ ඉලක්කය වී තිබුණේ 2025 වසර අවසන් වන විට යුවාන් බිලියන 20ක දැවැන්ත ආදායමක් උපයා ගැනීමයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉලක්ක හඹා යෑමේදී සැපයුම් දාමයේ පහළම මට්ටමේ සිටින සේවකයින්ගේ අයිතිවාසිකම් මෙලෙස උල්ලංඝනය වීම ජාත්යන්තර ප්රජාවගේ දැඩි විවේචනයට ලක්ව තිබේ.
ඉදිරි පියවර
2026 වසරේදීත් ලබුබූ සඳහා පවතින ජනප්රියත්වය අඛණ්ඩව වර්ධනය වනු ඇතැයි විශ්ලේෂකයින් පවසන නමුත්, මෙම හෙළිදරව්ව සමාගමේ ප්රතිරූපයට බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි බවට මත පළ වේ. සදාචාරාත්මක නිෂ්පාදන ක්රියාවලියක් (Ethical Manufacturing) පිළිබඳව ලොව පුරා පාරිභෝගිකයින් වැඩි අවධානයක් යොමු කරන අවධියක, පොප් මාර්ට් සමාගම මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් දක්වන ප්රතිචාරය දෙස බොහෝ දෙනා අවධානයෙන් පසුවෙයි.
බීබීසී පුවත්, ලන්ඩන්.
(මූලාශ්ර: China Labor Watch / The Guardian දත්ත පදනම්ව)